Οι δράσεις έχουν ως κεντρικό θεματικό άξονα τον θεό Διόνυσο και εμπνέονται από το αρχαιολογικό εύρημα της κεφαλής του θεού που ανακαλύφθηκε στον Μαθιάτη. Η εμπλοκή των μαθητών οργανώνεται σε 8 εκπαιδευτικούς σταθμούς, ανάλογα με την ηλικιακή ομάδα, και περιλαμβάνει δραστηριότητες όπως αποκωδικοποίηση εικόνας με pixel (unplugged coding), χρήση ρομπότ (Beebot/Bluebot), QR σάρωση πληροφοριών, δημιουργία ιστοριών με Scratch, σχεδίαση με AI, σάρωση 3D αντικειμένων και 3D εκτύπωση.
- Εισαγωγική Δραστηριότητα – Σάρωση QR: «Ανακαλύπτω τον Διόνυσο και τον Μαθιάτη»
Πριν ξεκινήσουν οι σταθμοί, όλοι οι μαθητές του σχολείου συμμετέχουν σε μια κοινή εισαγωγική δραστηριότητα που στοχεύει να τους εισάγει στον μυθολογικό και πολιτιστικό κόσμο του θεού Διόνυσου, αλλά και στη σύνδεσή του με την ίδια τους την κοινότητα.
Ήξερες ότι το παλιό λογότυπο του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου (ΘΟΚ) απεικόνιζε το κεφάλι του θεού Διόνυσου – Βάκχου, όπως αυτό ανακαλύφθηκε τυχαία στο χωριό Μαθιάτης;
Αυτό το μοναδικό εύρημα αποτέλεσε αφορμή για το σχολείο να δημιουργήσει έναν θεματικό χώρο πολιτισμού και μάθησης: «Ο Κήπος του Διόνυσου», ο οποίος λειτουργεί ως υπαίθρια εκπαιδευτική γωνιά στον σχολικό χώρο.
Στον Κήπο του Διόνυσου οι μαθητές έχουν τη δυνατότητα:
- Να παρατηρήσουν από κοντά ένα πιστό αντίγραφο της κεφαλής του Διόνυσου.
- Να εντοπίσουν και να σαρώσουν QR κωδικούς που παρέχουν μικρές πληροφορίες για τον θεό, τη μυθολογία του, τα σύμβολά του (π.χ. αμπέλι, σταφύλι, θέατρο, θύρσος).
- Να γνωρίσουν την τοπική πολιτιστική ταυτότητα, καθώς ο Μαθιάτης γίνεται το σημείο όπου η μυθολογία συναντά την ιστορία.
Η δραστηριότητα υλοποιείται ως “κυνήγι γνώσης”: Οι μαθητές κινούνται σε ομάδες στον Κήπο και στο σχολικό περιβάλλον, εντοπίζουν QR κώδικες και συλλέγουν πληροφορίες που θα τους βοηθήσουν να χτίσουν το προφίλ του θεού Διόνυσου.
Στόχοι:
- Επαφή με τοπική ιστορία και πολιτιστική κληρονομιά
- Ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφόρησης και τεχνολογικού γραμματισμού
- Ενεργητική και συνεργατική μάθηση μέσω εξερεύνησης
- Προετοιμασία των μαθητών με τις βασικές γνώσεις για τις επόμενες δραστηριότητες (σταθμούς)
Η δραστηριότητα αυτή λειτουργεί ως αφετηρία για το υπόλοιπο πρόγραμμα STEAM και συνδέει συμβολικά και ουσιαστικά τους μαθητές με τον θεό της δημιουργικότητας, της έκφρασης και του θεάτρου: τον Διόνυσο.
- Σταθμός 1: Unplugged Κωδικοποίηση με Pixel - Κεφαλή Διόνυσου
Unplugged δραστηριότητες αποκωδικοποίησης εικόνων pixel art σχετικές με τον θεο Διόνυσο. (μάσκες θεάτρου, τσαμπί σταφύλι, κεφαλή Διόνυσου). Οι δραστηριότητες εισάγουν τους μαθητές στον κόσμο της ψηφιακής πληροφορίας και της κωδικοποίησης μέσα από ένα πλήρως αναλογικό και βιωματικό περιβάλλον, χωρίς τη χρήση υπολογιστών.
Οι σχετικές εικόνες έχουν μετατραπεί η κάθε μια σε ένα τετραγωνισμένο φύλλο εργασίας (grid) όπου κάθε κουτάκι αναπαριστά ένα pixel. Στην άσκηση, τα παιδιά δε βλέπουν χρώματα αλλά αριθμούς – κάθε αριθμός αντιστοιχεί σε ένα συγκεκριμένο χρώμα (π.χ. 1 = καφέ, 2 = μπεζ, 3 = πράσινο, 4 = μοβ, 5 = γαλάζιο κ.λπ.). Έτσι, η εικόνα λειτουργεί ως ένα κρυπτογραφημένο «παζλ» που απαιτεί αποκωδικοποίηση. Τα παιδιά, ακολουθώντας το φύλλο οδηγιών, καλούνται να χρωματίσουν τα αντίστοιχα τετράγωνα με βάση τους αριθμούς και να ανασυνθέσουν την εικόνα του Διονύσου. Μέσα από αυτήν τη διαδικασία, καλλιεργείται η αναγνώριση μοτίβων, η ακρίβεια, η αντιστοίχιση συμβόλων με περιεχόμενο και η λογική σκέψη.
Ακολούθως, οι μαθητές καλούνται να δημιουργήσουν την δική τους εικόνα pixel art που έχει σχέση με τον θεό Διόνυσο και στη συνέχεια να την κωδικοποιήσουν.
- Σταθμός 2: Ο Θεός Διόνυσος Ρομπότ (Unplugged Κωδικοποίηση σε Πλέγμα)
Στο προαύλιο, σχηματίζεται ένα μεγάλο πλέγμα 5x5 στο δάπεδο με χαρτοταινία. Σε διάφορα τετράγωνα του πλέγματος τοποθετούνται αντικείμενα ή κάρτες με εικόνες που σχετίζονται με τον θεό Διόνυσο, όπως: ποτήρι κρασιού, τσαμπί σταφύλι, θεατρική μάσκα, φύλλα κισσού, αυλός.
Ένα παιδί κάθε φορά "μεταμορφώνεται" σε θεό Διόνυσο φορώντας σχετικό στεφάνι ή στέμμα, και στέκεται στην αφετηρία του πλέγματος. Οι υπόλοιποι μαθητές εργάζονται σε ομάδα και χρησιμοποιούν κάρτες εντολών (π.χ. "μπροστά", "πίσω", "δεξιά", "αριστερά") για να προγραμματίσουν τη διαδρομή του "Διονύσου" ώστε να φτάσει σε ένα συγκεκριμένο αντικείμενο-στόχο.
Η δραστηριότητα επαναλαμβάνεται με διαφορετικούς στόχους και διαφορετικούς μαθητές στον ρόλο του ρομπότ.
- Σταθμός 3: Ο Διόνυσος με Beebot / Bluebot: Δημιουργία Ιστορίας
Οι μαθητές καλούνται να προγραμματίσουν τη ρομποτική μέλισσα Beebot ή το Bluebot ώστε να κινηθεί πάνω σε ένα διαφανές πλέγμα και να φτάσει σε αντικείμενα που σχετίζονται με τον θεό Διόνυσο.
Το διαφανές χαλί των 6x6 κελιών τοποθετείται στο δάπεδο και στις θήκες του τοποθετούνται κάρτες/εικόνες με αντικείμενα όπως: σταφύλια, θεατρική μάσκα, ποτήρι κρασιού, θυρσός, φύλλα κισσού, αυλός.
Η δραστηριότητα έχει δύο σκέλη:
1. Στο πρώτο σκέλος, οι μαθητές επιλέγουν έναν στόχο και προγραμματίζουν τη διαδρομή του ρομπότ χρησιμοποιώντας τα κουμπιά εντολών που διαθέτει η Beebot. Δουλεύοντας σε μικρές ομάδες, εξασκούν τη λογική ακολουθία, τη συνεργασία και την κατανόηση του χώρου.
2. Στο δεύτερο σκέλος, η ίδια δραστηριότητα μετατρέπεται σε συνεργατική δημιουργία ιστορίας. Ο πρώτος μαθητής προγραμματίζει το ρομπότ ώστε να φτάσει σε ένα αντικείμενο και αφηγείται την πρώτη πρόταση της ιστορίας. Ο επόμενος μαθητής συνεχίζει, προγραμματίζει το ρομπότ σε νέο αντικείμενο και προσθέτει μια ακόμα πρόταση, και ούτω καθεξής. Η ιστορία του Διονύσου «γεννιέται» σιγά-σιγά, μέσα από την αλληλουχία εντολών και φαντασίας.
